1. HABERLER

  2. ALEVİ KÜLTÜRÜ

  3. Alevilikte Hak Anlayışı
Alevilikte Hak Anlayışı

Alevilikte Hak Anlayışı

Bizler de bu Yol’dan, ilim yolundan, bilim yolundan gidecek, Dava İnsanlık davasıdır, Okunacak en büyük kitap insandır” diyeceğiz.

A+A-

Aleviliğin tanrı anlayışı VARLIĞIN BİRLİĞİ ve bunun en mükemmel parçası olan insanın kutsallığı üzerine kuruludur. Aleviler (vahdeti mevcut) varlığın birliği: Her şeyin Hakk’ın kendi varlığından, ışığından, nurundan bir parça olduğuna inanırlar.

Varlığın yoktan var olmadığı gibi, vardan yok edilemeyeceğine, Tanrı, kâinat ve insanın, (tüm âlemin) bir bütün (HAKK) olduğuna ve bu varlığın en mükemmel parçası olan insanın Hakk'ın nurunu taşıdığına inanılır. Bu nedenle tüm varlıkla birlikte, İnsanı Kâmiller ve cemlerimizde darına durduğumuz Halacı Mansur’un, Nesimi’nin, En-El Hak ‘Hakk benden, ben Hakk’tanım, Hak-i-kat’ım’ düşüncesi, Aleviliğin Hakk - Tanrı anlayışının özünü oluşturur.

Bu anlayışa örnek; Çağdaş İnsan-ı Kâmil ozanlarımızdan Aşık İsmail Daimi; " Kâinatın aynasıyım, Madem ki ben bir insanım, Hakk'ın varlık deryasıyım, Madem ki ben bir insanım, İnsan Hakk'ta Hakk insanda, Ne ararsan bak insanda,... Enel-Hakk`ım ismim ile, Hakk’a erdim cismim ile, Benziyorum resmim ile, Madem ki ben bir insanım.” diyerek dile getirmektedir. İslam buna tanrıya şirk koşmak demekte ve cezasını da idam olarak vermektedir. “İnsan çok büyüktür, tarif hiç gelir, Tarif etsem Hakk’tan bana suç gelir”

Alevilik öğretisinde insan yaşamı, Hakk ile bütünleşmeyi amaçlayan uzun ince "devriyeli" ve kadim bir Yol'dur. Alevilik-Bektaşilikte tanrıyla bütünleşmeye giden YOL, 4 kapı 40 makamdan geçer. Edebine sahip olup, hak yemeden haksızlık önünde eğilmeden, Zalime karşı, mazlumun yanında, 73 milleti bir görerek, bilim, sevgi ve saygı yolundan ilerleyerek, insanın kendini bilmesi, eksiğini bilmesi, kendi özündeki Hakk'ı arayıp bulması, Kâmil insan olmaya çalışması, Hakk için, halka hizmet etmesi ile olur (Halka hizmet, Hakka hizmet insanlığa hizmettir). Aleviler bu nedenlerle inançlarını, HAK VE HAKİKAT YOLU diye tanımlarlar.

“Dert sende, derman senin elinde ama; bilmiyorsun, İlletinin sende olduğunu görmüyorsun, Sen kendini küçük bir cisim sanırsın. Hâlbuki Büyük Evren ( Kâinat) sende saklıdır. Sen öyle bir kitapsın ki, gizli olan şeyler “O” kitabın harfleri ile meydana çıkar, okunur. Kâinat kitabında yazılı olan şeylerin hepsi sendedir. Çünkü okunacak en büyük kitap insandır!”

İnsan; ham ervahlıktan, İnsan-ı Kamile evirilecek ve bu yolda 4 kapı ve 40 makamdan geçecektir. “Ham ervahlıktan, İnsan-ı Kâmil’e, Yol O’dur ki Işık ile gidile”. Aklı-mantığı-bilimi “Işığı” takip edecek, gerçeği arayacak ve bulacak, başka bir yol yoktur, Yol ise zaten budur!
Aleviliği bu sözlerde yakalamak, bu sözlerin ışığında yorumlamak ve İnsan-ı Kâmil yolculuğunda bu sözleri temel ilham kaynağımız olarak görmek zorundayız.

Yukarıda Yol ulularının veciz ifadelerle yapılan anlatımını dikkatle, satır, satır incelediğimizde bize gerekli ışığı vermektedir. Bu yolculukta Aleviliği doğru anlamak ve anlatmak, için “zor “ olan yolu yani aklı- mantığı-felsefeyi ve düşünceyi esas almalıyız/alacağız.
Çünkü kolay olan yol; soru sormayan, irdelemeyen, sorgulamayan, sadece “İman eden, inanmayı emreden, akıl ve sezgileri kullanmayan biat kültürüdür. Çünkü biat edenin sezgiye, akla, mantığa ve onun sorarak, sorgulayarak elde ettiği felsefeye ihtiyacı yoktur. Biat eder, biat ettiğine iman eder ve egemen olana uyar. Uysaldır, tartışmaz, emredileni yapar, neden yaptığını düşünmez, bu yüzden “KUL’dur. Beyni asla özgürleşmez.

Asıl zor olan ise Alevi felsefesini kavramaktır. Maalesef Aleviliğin en az konuşulan ve en az bilinen yönü O’nun felsefi boyutudur. Aleviyi ayaklar üzerine dikecek, yön felsefesidir. Çağdaş insan yaratmanın özgür beyinlerle olacağı, Kâmil İnsan olmak için önce düşünen, sorgulayan, soran bir sürecin yaşanması gerektiği, bu süreç sonunda insanın İlm-el Yakin (Hakk’a İlim ile yaklaşma) prensibinin yakalandığını Alevi Yol Önderleri yüzyıllarca anlatmışlar ve uygulamışlardır.

Bizler de bu Yol’dan, ilim yolundan, bilim yolundan gidecek, Dava İnsanlık davasıdır, Okunacak en büyük kitap insandır” diyeceğiz. Yol’un engebeli, dolambaçlı ve dikenli olduğunu biliyoruz. Egemen olan a biat edenlerin arkalarına aldıkları bilinen ve bilinmeyen güçlerle saldırıları elbette olacaktır. Ama gelecek; düşünen, sorgulayan, okuyan, öğrenen ve düşüncelerini bir adap ve edep içinde insanlıkla paylaşanların olacaktır.

Aşk ile

Musa Kazim Engin
Kureyşan Ocağı

Etiketler : , ,

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.